Geplaatst op

Tweetaktmotor en een viertaktmotor uitgelegd

Tweetakt en viertakt

Hoe werkt een tweetakt motor en een viertakt motor, en wat zijn de verschillen.

De grootste overeenkomst tussen beide typen is dat ze allebei verbrandingsmotoren zijn, waarbij de kracht wordt geleverd door de ontbranding van een brandstof/lucht-mengsel. De ontbranding zorgt ervoor dat een zuiger in een cilinder naar beneden wordt geduwd. Deze neergaande beweging zorgt (via de krukas en transmissie), voor de aandrijving van het achterwiel.

Het grootste verschil is dat bij een 2-takt motor voor iedere ontbranding, de zuiger één keer op en neer gaat. Bij een 4-takt motor echter gaat voor iedere verbranding de zuiger twee keer op en neer. Elke keer naar boven of naar beneden gaan noemen we een slag. Een 2-takt motor moet dus twee slagen maken voor één ontbranding (en arbeidsslag) en een 4-takt motor moet vier slagen maken voor een ontbranding.

Een ander (groot) verschil is de smering van de motor. Bij een 4-takt motor vindt de smering plaats door een olievoorraad in het carter of aparte olietank. Bij de 2-takt motor vindt de smering plaats door toevoeging van olie aan de brandstof.

Twee takt motoren vindt je vooral in brommers, scooters en lichte (cross)motoren.

Werking 4 takt motor

Bij een viertaktmotor moet de zuiger vier slagen (of twee krukasomwentelingen) uitvoeren om een ​​volledige cyclus te voltooien; de inlaatslag, compressieslag, arbeidslag en uitlaatslag.

  1. Inlaatslag: de zuiger gaat naar beneden en de inlaatklep gaat open. Door de neergaande beweging ontstaat er een onderdruk boven de zuiger. Deze onderdruk zuigt een mengsel van brandstof en lucht via de inlaatpoort de cilinder in.
  2. Compressieslag: De zuiger gaat weer omhoog en (met gesloten kleppen) wordt het brandstof/lucht-mengsel in elkaar gedrukt (compressie), waarna een vonk van de bougie het mengsel doet ontbranden.
  3. Arbeidslag: Door de ontbranding van het brandstof/lucht-mengsel wordt de zuiger terug naar beneden geduwd. Door deze slag komt de motorfiets in beweging via de transmissie en overbrenging naar het achterwiel.
  4. Uitlaatslag: Na de arbeidslag gaat de zuiger weer omhoog en duwt de overgebleven verbrandingsgassen naar buiten via de uitlaatpoort. Vervolgens begint de cyclus weer met de inlaatslag.

De 4 slagen van een viertakt motor

Werking 2 takt motor

Tweetaktmotoren werken door meer functies te combineren in één zuigerbeweging; Iedere slag naar beneden is een arbeidslag én een uitlaatslag, en iedere slag naar boven is een compressieslag én inlaatslag.

  • Opwaartse beweging van de zuiger: Het brandstof/olie/lucht mengsel wordt gecomprimeerd in de verbrandingskamer boven de zuiger. Tegelijk wordt bij deze slag onder de zuiger een volgend mengsel van brandstof/olie/lucht naar het gesloten carter gezogen. Als de zuiger bovenin is wordt via een vonk van de bougie het mengsel tot ontbranding gebracht.
  • Neergaande beweging van de zuiger: Door de ontbranding van het mengsel wordt de zuiger naar beneden geduwd. Hierdoor wordt de uitlaatpoort geopend en kunnen de verbrandingsgassen ontsnappen. Tegelijk stroomt bij het omlaag gaan van de zuiger het nieuwe mengsel onder in het carter door een of meer spoelpoorten naar boven naar de verbrandingskamer (boven de zuiger). Het proces van de afgewerkte gassen naar buiten werken en het nieuwe mengsel binnenlaten, noemt men spoelen.

 

Praktische verschillen:

4-takt motoren

  • Ze maken minder lawaai en lopen rustiger
  • Ze zijn zuiniger
  • Geen mengsmering nodig
  • Milieuvriendelijker (bij 2-takt motoren wordt er olie verbrand en uitgestoot)
  • Hoger koppel bij lage toeren
  • Ze zijn zwaarder
  • Hebben meer onderdelen dus moeilijker en duurder in onderhoud

2-takt motoren

  • Ze zijn over het algemeen goedkoper
  • Ze zijn kleiner en lichter
  • Ze hebben een eenvoudiger ontwerp en zijn makkelijker in onderhoud
  • Doordat ze meer toeren draaien hebben ze sneller slijtage
  • Ze maken meer lawaai
  • Ze verbruiken meer benzine
  • Hebben mengsmering nodig
  • Roken meer